Franz Liszt Kimdir?

Franz Liszt Kimdir? (1811 – 1886)

Macar besteci ve piyano virtüözü. 22 Ekim 1811’de Raiding’de doğdu. İlk piyano derslerini amatör bir müzikçi olan babasından aldı. Halk önünde ilk konserini 10 yaşında verdi. 11 yaşında Viyana Konservatuvarı’na girdi. Czerny (piyano) ve Salieri’nin (besteleme) sınıflarında 2 yıl okudu.

1823’te ailece Paris’e yerleştiler. Cherubini’nin çıkardığı güçlükler yüzünden Paris Konservatuvarı’na giremeyince Paer ve Reicha’dan özel dersler aldı. 1824-1835 yılları arasında Paris’te yaşadı. Çocuk yaşta girdiği sanat çevrelerinde büyük ilgi gördü.

Fransa, İngiltere ve İsviçre’de verdiği piyano resitallerinde, eşine ender rastlanır bir piyano virtüözü olarak alkışlandı. 14 yaşında bestelediği bir perdelik operası Don Sanche, Paris Operası’nda sahnelenince, bestecilik alanında da adını duyurmaya başladı.

Paganini, Berlioz, Chopin gibi besteciler, Hugo, G. Sand, Heine, Lamartine, Lamennais gibi yazarlar yakın dostlarıydı. Chopin’in evinde tanıştıkları kontes d’Agoult, eşini ve çocuklarını bırakarak Liszt’le kaçtı. 1840’a kadar, İsviçre ve İtalya’da yaşadılar.

Bu beraberlikten iki kız ve bir erkek çocukları oldu (kızlarından Cosima, sonraki yıllarda kocası Bülow’dan ayrılarak Wagner’le evlendi). 1840-1847 yılları arasında Fransa, Almanya, Belçika, İsviçre, İtalya, İngiltere, İspanya, Portekiz, Avusturya, Macaristan, Sırbistan, Bulgaristan, Rusya, Romanya ve Türkiye’yi kapsayan, bir dizi konser gezisine çıktı.

1847’de Weimar kilisesinin koro yöneticiliğine çağrıldı. Weimar’da kaldığı süre içinde kenti Avrupa’nın sayılı müzik merkezi haline getirdi. Düzenlediği konserler ve sahnelettiği operalarla, Wagner, Schumann, Beethoven, Weber, Mendelssohn, Saint-Sans’ın yapıtlarını halka tanıttı. 1858’de Roma’ya gitti.

Lazarius rahiplerinin manastırına çekilerek papaz oldu. Kızını kocasından ayırdığı için bir süre dargın kaldığı Wagner’le 1874’te barıştı. O yıl Peşte’de (şimdiki Budapeşte) birlikte konser verdiler. 1875’te Peşte Akademisi başkanlığına getirildi. 1876’da Bayreuth opera binasının açılışında bulundu.

Son yıllarını Peşte, Roma, Weimar, Paris ve Bayreuth kentleri arasında dolaşarak, gittiği her yerde büyük saygı görerek geçirdi. 31 Temmuz 1886’da Weimar’da öldü. Bülow, Tausig, Albeniz, d’Albert… öğrencileri arasındaydı. Geride bıraktığı 700’den çok yapıtı arasında, piyano için yazdıkları tıpkı virtüözlüğü gibi eşsiz bir ustalık olarak nitelendirilir.

Diğer türlerdeyse, en büyük besteciler düzeyinde olmasa bile, senfonileri ve senfonik şiirleriyle, kendinden sonra gelen Hans von Bülow, Anton Rubinstein, Saint-Sans, Busoni, Risler ve Richard Strauss’u etkilediği, Ruslara örnek olduğu, müzik dünyasının ortak görüşüdür.

Dinsel Yapıtları 

Messe de Gran ve Messe hongroise du courennement da arlarında 5 missa; 6 büyük mezmur; I Reqiuem; Die legende von der heiligen Elisabeth ve Christus da aralarında, 6 oratoryo; ilâhiler, kantatlar.

Ses İçin Yazdığı Dinsel Olmayan Yapıtlar 

Eşliksiz ya da çeşitli eşliklerle koro parçaları; Fransız, Alman, İtalyan, Macar ve İngiliz üslubunda 78 ezgi.

Orkestra İçin Yazdıkları 

En bilinenleri Tasso, Pr‘ludes, Orpheus, Prometheus, Mazeppa da aralarında olmak üzere 12 senfonik şiir; 2 senfoni Faust ve Dante.

Piyano Yapıtları 

2 konçerto; piyano ve orkestra için Totentanz; 24 Grandes Etudes; 12 Etudes d’exvution transcendante; 6 Etudes… d’apres Paganini (Campanella ve la Chasse da aralarında); Annees’de Merinage; Harmonies poetiques et religieuses; 2 Ugendes; opera ve diğer yapıtlardan piyano 200’e yakın uyarlama; çeşitli parçalar. Ayrıca 7 cilt tutan mektupları, eleştirileri ve yorumları.

Paylaş